From WouterBeek.com

De demonstratie die de Nationalistische Volks Beweging (NVB) op 22 september in de Baarsjes in Amsterdam gepland had liep al snel uit de hand. Verschillende extreem-linkse bewegingen hadden zich van te voren georganiseerd om zo op de desbetreffende dag een ‘vuist tegen rechts’ te kunnen maken.

De NVB is een nationalistische vereniging die het Nederlandse cultuurgoed tracht te beschermen tegen multiculturele invloeden van buitenaf. Ze wilden in hun demonstratie vanaf het Surinameplein richting het beoogde terrein voor de bouw van de Westermoskee lopen. De bouw van deze moskee ligt momenteel stil door onenigheid tussen de verantwoordelijke Turkse organisatie Milli Görüs en woningcorporatie Het Oosten. De gemeente Amsterdam betaalde in 2005, bij de aankoop van de voor de bouw bestemde grond, bewust 2 miljoen euro te veel aan de toenmalige eigenaar, te weten Milli Görüs. Het geld was stilzwijgend bedoeld om de financiering van de moskee rond te krijgen. Inderdaad, belastinggeld van de (meer of minder) hard werkende burger. Een discutabele vorm van overheidsuitgaven dus, en een nog bedenkelijkere financiële constructie, die destijds ook nooit aan de Amsterdamse gemeenteraad is voorgelegd. Maar het geheel is nog des te erger daar een groot gedeelte van de poen nu weg blijkt te zijn. Een van de medewerkers van Milli Görüs wordt er inmiddels van verdacht maar liefst 1,5 miljoen euro verduisterd te hebben. Het strafrechtelijk onderzoek naar fraude en witwaspraktijken loopt nog.

Men zou wellicht denken dat de vereniging NVB zich ten doel wilde stellen om bovengenoemde wanpraktijken aan kaak te stellen, met als doel de destijds verantwoordelijke politici – PvdA’ers Duco Stadig en Job Cohen – een veeg uit de pan te geven. Dit was echter niet het geval. De NVB demonstratie richtte zich op een oorlogsmonument dat, met het oog op de destijds nog voorziene bouw van de Westermoskee, tijdelijk naar een andere plek is verhuisd. Let op: tijdelijk. Het monument zal volgend jaar weer op de oude plek in ere worden hersteld. (Alhoewel men dit natuurlijk nooit zeker kan weten, aangezien dezelfde klungelige ambtenaren die de vreemde subsidiestructuur voor de moskee hebben verzonnen dit karwei wellicht ook in het honderd zullen doen lopen.)

Het zo veel stof doen opwaaiende monument stond oorspronkelijk op de Van Speijkstraat, en het zal daar ook volgend jaar weer teruggeplaatst worden. De tijdelijke standplaats is aan het Columbusplein. Het monument bestaat uit een groot wit kruis. Het is opgericht ter nagedachtenis aan alle buurtbewoners van de Baarsjes die tijdens de bezettingsjaren door oorlogshandelingen zijn omgekomen, en is – wellicht weinig origineel – genaamd ‘Aan hen die vielen’.

Het betreft hier een mediageniek monument. Zo was het eveneens op deze plek in de Baarsjes dat, tijdens de dodenherdenking van 2003, de plechtigheden verstoord werden door Marokkaanse jongeren die leuzen als ‘Joden moeten we doden’ riepen. Na afloop van de ceremonie werden de bij het monument neergelegde kransen, eveneens door Marokkaanse jongeren, gebruikt om mee te voetballen. Het monument werd het jaar daarop tot ‘s avonds laat beveiligd om herhaling van dergelijke incidenten te voorkomen.

Maar het monument was nog vaker in het nieuws. Vertegenwoordigers van drie omliggende moskeeën en een nabij gelegen synagoge hebben in maart van dit jaar bij het plaatselijke 4 en 5 mei comité hun beklag gedaan over het ‘te christelijke’ karakter van het kruis. Dit comité, onder voorzitterschap van CDA’er Jan Voetberg, had de klagers uiteraard duidelijk moeten maken dat wanneer ze een kruis aanstootgevend vinden, ze maar naar Iran of Israël moeten verhuizen. Bovendien betreft het niet eens een uitgesproken Christelijke monument. Het herinnert ook aan de Joodse, atheïstische en – indien ze er geweest zijn – Islamitische doden die de Baarsjes in de bezettingsjaren te betreuren heeft gehad.

Zulk een duidelijke reactie had meneer Voetberg niet misstaan, zeker niet gezien zijn motto in de politiek, getuige zijn website, ‘niet het compromis maar de synthese’ luidt. Maar helaas, zijn reactie was dat hij ‘geen nodeloze drempel voor nieuwe bewoners wilde opwerpen’. Een vreemde vorm van ‘synthese’ zou men denken, maar niet volgens onze vrijtijds-Hegeliaan Jan Voetberg. Inmenging van enige respectabele instanties zoals het CIDI, het NIOD en de kritiek van enige oud-verzetsstrijders waren nodig om meneer Voetberg er van te overtuigen dat het monument toch behouden moest blijven. Wellicht wilde de NVB dit alles aankaarten? Maar zelfs toen de demonstratie door NVB in juli werd aangekondigd, was al weer enige maanden bekend dat het monument uiteindelijk weer terug zou worden geplaatst. Men had hier, wederom, de verantwoordelijke politici kunnen bekritiseren omtrent de mediaflater die inmiddels was ontstaan. Maar niets van dit alles.

De vraag blijft dan ook waarom de kaalgeschoren knaapjes van de NVB nu precies op 22 september jongstleden een bezoek aan Amsterdam brachten. Naar eigen zeggen dus om tegen de verplaatsing van het kruis te protesteren. Maar is dit niet in strijd met het karakter van de NVB? Het betreft hier immers een duidelijk rechts-extremistische vereniging. Hun logo toont grote gelijkenissen met het logo van de Nationaalsocialistische Beweging (NSB). Volgens de website van de NVB zijn de overeenkomsten toevallig. Bij hun logo vinden we regelmatig de tekst ‘Hou Zee’ afgedrukt. Dit was de gebruikelijke groetformule van de NSB. Een en ander is, wederom, louter toevallig. En dat is maar gelukkig ook. De NSB steunde immers de fascistische machten waartegen het oorlogsmonument waar de NVB nu zo voor op komt, gericht is.

Ver kwamen de demonstrerende NVB’ers overigens niet, daar ze al op het Surinameplein werden belaagd door een groep extreem-linkse betogers van de Antifascistische Actie (AFA). Geheel tegen de common sense in wonnen de goedhartige treehuggers het van de bikkelharde neonazi’s. Na aanhoudend geweld werd de demonstratie afgelast en verlieten de NVB leden, nu onder politiebegeleiding, Amsterdam. De linkse actievoerders hebben het, ook later op de dag, overigens evenmin gehad over de wanprestaties van Jan Voetberg, noch over die van Duco Stadig. Ze waren vooral ‘tegen de fascisten!’ Maar dat waren de ‘fascisten’ zelf, welbeschouwd, ook al.

En zo kon het dan gebeuren dan er enkele honderden mensen op de been waren op 22 september 2007, allen met een duidelijke politieke ideologie. Ze werden vergezeld van enige tientallen politieagenten en ME’ers. Een groot aantal nieuwsberichten werd vervolgens aan hen gewijd. En de resultante van dit alles? Helemaal niets. De daadwerkelijke politieke problemen rondom de Westermoskee en het oorlogsmonument bleven geheel onaangeroerd.

Publicatiegeschiedenis

De eerste versie van dit artikel verscheen in Babel, Nummer 3, Jaargang 16, November 2007. Het is sindsdien nauwelijks aangepast.